وظایف بازرسان شرکت تعاونی (مدرک تحصیلی بازرس شرکت تعاونی)

وظایف بازرس شرکت تعاونی چیست؟ راهنمای جامع

در این مقاله کوشش شده تا به وظایف بازرسان شرکت ها پرداخته شود . شما عزیزان می توانید در انتهای متن با حجم زیادی از اطلاعات اقدامات لازم را در این خصوص انجام دهید . پس بهتر است با صرف زمان شاید چند ثانیه ای این متن اقدام به مطالعه و اخذ راهنمایی های لازم کنید.

وظایف بازرسان شرکت های تعاونی

طبق ماده ۴۰ قانون ثبت شرکت تعاونی، مجمع عمومی عادی بازرس یا بازرسانی را برای مدت دو سال مالی انتخاب می کند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.

وظایف بازرس شرکت

وظایف بازرسان تعاونی

1. نظارت مستمر بر انطباق نحوه اداره امور تعاونی و عملیات و معاملات انجام شده با اساسنامه و قوانین و مقررات و دستورالعمل های مربوطه.
۲. رسیدگی به حساب ها، دفاتر، اسناد، صورت های مالی از قبیل ترازنامه و حساب های عملکرد و سود و زیان، بودجه پیشنهادی و گزارشات هیئت مدیره به مجمع عمومی
۳. رسیدگی به شکایت اعضا و ارائه گزارش به مجمع عمومی و مراجع ذی ربط.
۴. تذکر کتبی تخلفات موجود در نحوه اداره امور تعاونی به هیئت مدیره و مدیر عامل و تقاضای رفع نقص.

و به تذکرات آنان ترتیب اثر نمی دهند باید موضوع را به مجمع عمومی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم لازم گزارش دهند.

شرکتهای تجاری علاوه بر انتخاب شریک برای شرکت ،باید دارای بازرس باشند در این مقاله به توضیحاتی در مورد وظایف و اختیارات بازرسان شرکت پرداخته می شود:

بازرس در شرکتهای سهامی به کسی می گویند که با اختیاراتی که دارد می تواند ناظر بر اعمال هیئت مدیره باشد و هم چنین می تواند اعمال و دفاتر و عنوان کردن نظر در امور جاری و مالی شرکت را داشته باشد.

در شرکتهای سهامی مطابق لایحه قانونی، بازرس شرکت سهامی خاص می تواند از اعضا انتخاب گردد. ولی در شرکتهای سهامی عام باید از خارج انتخاب گردد. ولی کسانی که از خارج انتخاب می شوند باید نام آنان در “فهرست رسمی بازرسان شرکت ها” که از طرف وزارت اقتصاد تهیه می شوند قید شده باشد.

قانون نظارت دولت را در شرکتهای سهامی عام توسط مشخص کردن بازرس برقرار می سازد. اما در این مورد باید گفت که چنین بازرسانی که اسامی آنها در لیست مندرج باشد باید در ابتدا توسط مجمع عمومی موسس و سپس از طرف مجمع عمومی عادی انتخاب گردند.

وظایف نظارتی بازرسان بر امور مالی تعاونی‌ها

بازرسان شرکت‌های تعاونی نقش بسیار مهمی در حفظ شفافیت مالی و سلامت فعالیت‌های اقتصادی دارند. یکی از مهم‌ترین وظایفی که بر عهده آن‌ها قرار می‌گیرد بررسی منظم دفاتر حسابداری، گزارش‌های مالی و صورت‌های مالی است تا از صحت اطلاعات مالی و تطابق آن‌ها با قوانین و مقررات اطمینان حاصل کنند. این اقدامات به اعضای شرکت تعاونی اطمینان می‌دهد که مسائل مالی شرکت به درستی مدیریت شده و از هر گونه تخلف یا سوء استفاده مالی جلوگیری می‌شود.

یکی از مهمترین تصمیمات شرکت تعاونی تصویب بودجه برای پروژه‌های مختلف است. این تصمیمات در مجمع عمومی مطرح و تصویب می‌شود. بازرسان شرکت تعاونی وظیفه دارند بر اجرای بودجه‌های مصوب نظارت داشته باشند. آن‌ها باید ارزیابی دقیقی از نحوه تخصیص بودجه و استفاده از منابع مالی در پروژه‌های مختلف داشته باشند و در صورت مشاهده هر گونه انحراف، باید گزارش لازم را به مجمع عمومی بدهند و توصیه‌های اصلاحی را مطرح کنند.

از دیگر وظایفی که بازرس شرکت تعاونی در این مورد دارد، می‌توان به حمایت از شفافیت در ارائه گزارش‌های مالی به اعضا اشاره کرد. بازرس شرکت تعاونی باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات مالی به زبان ساده و قابل فهم برای همه اعضا منتشر می‌شود و به تمامی سؤالات و ابهامات آنان پاسخ مناسب می‌دهد. این اقدامات برای اعتماد عمومی در شرکت تعاونی ضروری بوده و به بهبود عملکرد مالی و کاهش ریسک‌های مرتبط با سوء مدیریت کمک می‌کند.

مدرک تحصیلی بازرس شرکت تعاونی

به طور کلی برای بازرس شرکت تعاونی، مدرک تحصیلی خاصی لازم نیست. البته شرایطی برای این سمت وجود دارد. مثل تابعیت ایرانی، تعهد عملی به اسلام یا دین خود (برای اقلیت‌های دینی)، تجربه و اطلاعات کافی برای انجام وظایف و از این قبیل. اما در مورد مدرک تحصیلی خاصی در قانون صراحتاً صحبتی نشده است.

لازم به ذکر است که داشتن تحصیلات مرتبط در رشته‌های حقوقی، مالی، حسابداری و… می‌تواند در پیش‌برد اهداف بازرس شرکت تعاونی مفید باشد و در انجام وظایف به وی کمک کند. اما الزام قانونی در این مورد وجود ندارد.

به طور کلی تمرکز قوانین بر تجربه، تعهد و توانایی عملی بازرس است. در صورتی که مجمع عمومی شرکت لازم بدانند می‌توانند برای مدرک تحصیلی بازرس شرکت تعاونی، شرایط خاصی را به صورت درون سازمانی تصویب کنند.

نحوه انتخاب بازرس شرکت تعاونی

یکی از الزامات قانونی برای تشکیل تمامی شرکت‌ها، انتخاب بازرس است. این الزام قانونی نظارت بر عملکرد هیئت مدیره را تضمین کرده و از منافع کلیه اعضای شرکت، در حدود اختیارات خود، محافظت می‌کند. بازرس شرکت تعاونی باید از افراد مستقل و بی‌طرف انتخاب شود تا بتواند بدون جانب‌داری و تضاد منافع، فعالیت‌های شرکت را بررسی کرده و گزارش کند. شرایط دیگری مانند حسن شهرت، آگاهی از اصول حسابداری و قوانین مرتبط نیز بسیار مهم است.

انتخاب بازرس شرکت تعاونی توسط مجمع عمومی عادی و به مدت یک سال انتخاب می‌شود. اعضای این مجمع با رأی‌گیری مستقیم و بر اساس اکثریت آرا، فردی را برای این مسئولیت برمی‌گزینند. بازرس منتخب باید در چارچوب اساسنامه و قوانین، گزارش‌هایی درباره وضعیت مالی، عملکرد مدیریتی و تطابق فعالیت‌ها با مقررات تهیه کند. لازم به ذکر است که پس از مدت یک سال، انتخاب مجدد بازرس شرکت بلامانع است.

بازرس نباید از اعضای هیئت مدیره یا اقوام نزدیک آن‌ها باشد تا از تضاد منافع جلوگیری شود. وظیفه بازرس صرفاً بررسی و گزارش‌دهی است و حق دخالت در امور اجرایی ندارد. انتخاب درست بازرس، ضامن شفافیت و سلامت مالی شرکت تعاونی است و به ایجاد اعتماد میان اعضا کمک می‌کند.

حق الزحمه بازرس شرکت تعاونی

حق‌الزحمه بازرس شرکت تعاونی توسط مجمع عمومی تعیین می‌شود و نقشی اساسی در حفظ شفافیت و عدالت شرکت دارد. بازرس می‌تواند علاوه بر دریافت حق‌الزحمه ثابت، از پاداشی که بر اساس سود خالص سالانه شرکت برای کلیه اعضای شرکت، کارکنان و بازرسان تعیین می‌شود، بهره‌مند گردد. این پاداش باید به تصویب مجمع عمومی برسد.

نحوه تعیین حق‌الزحمه بازرس یا بازرسان بستگی به تصمیمات مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده دارد و این پرداخت‌ها می‌تواند شامل هزینه‌های مرتبط با استفاده از کارشناسان نیز باشد. به این معنی که اگر بازرس شرکت برای انجام وظایف خود نیاز به کمک کارشناسان داشته باشد، هزینه‌های آن باید توسط مجمع تأیید و تأمین شود.

بدیهی است که حق‌الزحمه بازرس شرکت تعاونی باید به گونه‌ای تعیین شود که تضمین‌کننده استقلال و بی‌طرفی بازرس باشد. وی باید به صورت مستمر بر فعالیت‌‌های هیئت مدیره و مدیرعامل نظارت داشته و آن‌ها را ارزیابی نماید و در صورت مشاهده هر گونه تخلف، آن را به مجمع عمومی گزارش کند.

اشخاص ممنوع از انتخاب بازرس شرکت

انتخاب بازرس باید بر اساس قانون طبق شرایطی باشد. ماده 148 لایحه قانونی برخی از اشخاص نمی توانند بازرس شرکت سهامی باشند:

1. مدیران و مدیر عامل شرکت
2. اقرباء سببی یا نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
3. هر شخصی که خود یا همسرش از اشخاص مذکور در بند 2 موظفاَ حقوق دریافت می دارد.

اختیارات بازرسان شرکت

مطابق مقررات لایحه قانونی وظایف بازرس و یا بازرسان به شرح ذیل می باشد:

1-  بازرس یا بازرسان علاوه بر وظایفی که در سایر مواد این قانون برای آنان مقرر شده است مکلفند درباره صحت و درستی صورت دارایی و صورت حساب دوره عملکرد و سود و زیان و ترازنامه ای که مدیران برای تسلیم به مجمع عمومی تهیه می کنند و هم چنین درباره صحت مطالب و اطلاعاتی که مدیران در اختیار مجامع عمومی گذاشته اند اظهار نظر کنند.

بازرسان باید اطمینان حاصل نمایند که حقوق صاحبان سهام در حدودی که قانون و اساسنامه شرکت تعیین کرده است به طور یکسان رعایت شده باشد و در صورتیکه مدیران اطلاعاتی برخلاف حقیقت در اختیار صاحبان سهام قرار دهند بازرسان مکلفند که مجمع عمومی را از آن آگاه سازند.

2-  بازرس یا بازرسان می توانند در هر موقع هر گونه رسیدگی و بازرسی لازم را انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به شرکت را مطالبه کرده و مورد رسیدگی قرار دهند. بازرس یا بازرسان می توانند به مسئولیت خود در انجام وظایفی که بر عهده دارند از نظر کارشناسان استفاده کنند به شرط آنکه آن را قبلاَ به شرکت معرفی کرده باشند. این کارشناسان در مواردی که بازرس تعیین می کند مانند خود بازرس حق هر گونه تحقیق و رسیدگی را خواهند داشت.

3-  بازرس یا بازرسان موظفند با توجه به ماده 148 این قانون گزارش جامعی راجع به وضع شرکت به مجمع عمومی تسلیم کنند. گزارش بازرسان باید لااقل ده روز قبل از تشکیل مجمع عمومی عادی جهت مراجعه صاحبان سهام در مرکز شرکت آماده باشد.

تبصره – در صورتیکه شرکت بازرسان متعدد داشته باشد هر یک می توانند به تنهایی وظایف خود را انجام دهد. لیکن کلیه بازرسان باید گزارش واحدی تهیه کنند. در صورت وجود اختلاف نظر بین بازرسان موارد اختلاف با ذکر دلیل در گزارش قید خواهد شد.

4-  بازرس یا بازرسان در صورتی که هر گونه تخلف یا تقصیری در امور شرکت از ناحیه مدیران و مدیر عامل مشاهده کنند باید به اولین مجمع عمومی اطلاع دهند و در صورتیکه ضمن انجام ماموریت خود از وقوع جرمی مطلع شوند باید به مرجع قضایی صلاحیتدار اعلام نموده و نیز جریان را به اولین مجمع عمومی گزارش دهند.

نمونه گزارش بازرس شرکت تعاونی به مجمع عمومی

اعضای محترم شرکت تعاونی مسکن ………………. با شماره ثبت …………….

سلام علیکم؛

با احترام؛ نظر به انتشار آگهی دعوت از ناحیه هیأت مدیره محترم شرکت تضامنی تشکیل جلسه مجمع عمومی عادی سالیانه نوبت اول تعاونی برای روز ……….. مورخ ……….. رأس ساعت ………… واقع در ………….، لذا به جواز حاصل از بندهای 1 و 2 ماده 41 قانون بخش تعاونی در اقتصاد جمهوری اسلامی و بند 2 ماده 34 قانون پیش‌گفته و ماده 35 اساسنامه شرکت و بند 9 ماده 3 آئین‌نامه نحوی تشکیل مجمع عمومی (موضوع تبصره 3 ماده 33 قانون بخش تعاونی) و در اجرای وظایف قانونی محوله و نظارت بر نحوه اداره امور تعاونی، پس از بازدید و بررسی‌های لازم پیرامون اقدامات و عملیات صورت‌گرفته از سوی مدیران تعاونی مشتمل بر هیئت مدیره و مدیرعامل در سال مالی منتهی به ………… نتایج حاصله به شرح زیر به استحضار حاضرین محترم می‌رسد:

الف) بخش اول: اهم فعالیت‌های بازرسین

ب) بخش دوم: مشاهدات و اظهارنظر

ج) بخش سوم: پیشنهادات برای بهبود و ادامه راه

د) بخش چهارم: …………

الف) بخش اول: اهم فعالیت‌های بازرسین

• اطلاع‌رسانی عملکرد تعاونی و همچنین در جریان گذاشتن گام به گام اقدامات پروژه‌ به اعضای محترم و دریافت نظارت و پیشنهادات و انتقادات اعضای محترم و بررسی و پیگیری خواسته‌ها و انتقال پیشنهادات اعضا به هیئت مدیره محترم.
• حضور و شرکت مداوم در جلسات هیئت مدیره (حدود ……. جلسه رسمی و ……… جلسه غیررسمی) به منظور آگاهی از تصمیمات اتخاذ شده و تطبیق مصوبات این جلسات با اساسنامه و قوانین و مقررات جاری و در صورت نیاز اعلام نظر، هم‌فکری و مشاوره به مدیرعامل و هیئت مدیره محترم شرکت.
• بررسی و نظارت بر کلیه قراردادهای منعقده شرکت جهت تطبیق با قوانین و مقررات موجود و به منظور حفظ منافع اعضا و نظارت مستمر بر عملکرد پیمانکاران با تعاونی از طریق بازدیدهای میدانی و پایش پرداخت‌های تعاونی با توجه به پیشرفت فیزیکی.
• رصد و پایش وضعیت عملکرد مالی شرکت و رسیدگی به حساب‌ها، دفاتر، اسناد و صورت‌های مالی جهت بررسی و کنترل کلیه حساب‌های شرکت به منظور کاهش انحرافات احتمالی.

ب) بخش دوم: مشاهدات و اظهارنظر

• استراتژی هیئت مدیره برای اجرای پروژه، استراتژی فرایندی است. به این معنی که مدیریت، فرایندها را کنترل می‌کند و نحوه اجرای کار به جز تأمین بخشی از نیازمندی‌ها از طریق پیمانکار انجام می‌گیرد.
• صحت و درستی صورت دارایی و صورت‌حساب دوره عملکرد و حساب سود و زیان و ترازنامه‌های که هیئت مدیره برای تسلیم به مجمع عمومی ارائه نمودند قبلاً بررسی شده و تأیید می‌شود و با اطمینان اعلام می‌دارم که حقوق اعضای محترم در حدود که قانون و اساسنامه شرکت تعیین کرده است، به طور یکسان رعایت شده است.
• در یک سال گذشته تخلف یا تقصیری را در امور شرکت از ناحیه مدیران و مدیرعامل مشاهده ننموده و لازم می‌دانم این مهم را ضمن تشکر از مدیران محترم به مجمع عمومی گزارش کنم.
• تکالیفی که مجمع عمومی عادی سالیانه سال مالی قبل در اساسنامه برای هیئت مدیره تعیین شده، به درستی از طریق مدیریت پیگیری گردید.
• به نظر اینجانبان، رند اجرائیات از طریق مدیران محترم به بهترین شکل ممکن در یک سال گذشته راهبری و مدیریت شد و اگر تأخیراتی نیز در فرایند احساس می‌شد به نظر منطقی بود. چرا که کیفیت جامع یعنی درست انجام دادن کارها در همان بار اول و دشوارترین قدم هم همان قدم اول بود که به لطف خدا خوب برداشته شد و پیوستگی همواره در اجرائیات وجود داشت و سعی گردید که از شتابزدگی پرهیز شود و اشتباهات جزئی نیز با راه حل‌های منطقی پیشگیری می‌شد.
• با توجه به بحث اهمیت نظم و انضباط از دیدگاه مسئولین محترم تعاونی در امورات اداری، مالی و ضابطه‌مند نمودن سوابق، در همه حوزه‌ها، کلیه اطلاعات پروژه به طور شفاف قابل ارائه بوده و در حداقل زمان ممکن امکان دسترسی به اسناد و مدارک مثبته نیز وجود داشت.
• مدیریت فعالانه اثربخش دارای تفکر یکپارچه و همسو و دارای مهارت خوب نظری مدیریت دارای صداقت و تعهد و قابل اعتماد، شرایط کاری به صورت مستمر، احساس مسئولیت بسیار عالی، داشتن همدلی بسیار خوب در پیش‌برد پروژه، حسن همکاری با بازرسان تعاونی
• ویژگی‌های مدیرعامل شرکت به طور خاصه پاک و زحمت‌کش و…

ج) بخش سوم: پیشنهادات برای بهبود و ادامه راه

• تهیه نقشه راه اجرایی برای مدیریت کنترل پروژه توسط هیئت مدیره و قرار دادن آن در اختیار بازرس و اعضا – داشتن مدیریت زمان
• داشتن عملکرد راهبردی از طریق مدیریت مشارکت، تشکیل کمیته‌های مشارکتی در قالب مهندسین مالی و حقوقی و فنی در کنار تعاونی جهت هماهنگ کردن درون داده‌های برنامه‌ریزی هیئت مدیره به صورت گروه حل مسأله
• تقویت سیستم ارزیابی و نظارتی و اهرم‌های کنترلی کیفی
• ایجاد دفتر فروش برای انجام معاملات و رونق پروژه
• به کارگیری حسابرس مستقل برای تأیید بیلان و ارائه در مجمع بعدی
• تدوین و تصویب آیین‌نامه نحوه پرداخت حق‌الزحمه و پاداش به هیئت مدیره و بازرسین به جهت عملکرد خوب سال‌های گذشته و قدردانی و حفظ و نگهداری آن‌ها، چرا که سیستم پاداش بین عملکرد مدیریت و بهره‌وری اتصال برقرار می‌کند.
• برقراری ارتباط مناسب با اعضا از طریق سایت تعاونی و خبرنامه‌ ماهانه و بروشور و جلسات عمومی در صورت امکان. برای انتقال پیام چرا که همراهی اعضا در کنار مدیریت بسیار مهم است ایجاد آگاهی و درک در اعضا، هدف یک فرایند مؤثر ارتباطی است.
• تمرین مشاور و راهنما بودن اعضا برای هیئت مدیره به جای انتقادهای غیرکارشناسانه و سلب‌کننده انگیز …. شایسته است هر گاه مشکلی مطرح می‌شود به همراه راه حل باشد.

مسئولیت بازرسان شرکت

بازرسان باتوجه به دارا بودن اختیاراتی که در شرکت دارند دارای وظایف و مسئولیتهایی می باشند. در مورد مسئولیتهای بازرس ماده 154 مقرر داشته است:

• بازرس یا بازرسان در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب می شوند طبق قواعد عمومی مربوط به مسئولیت مدنی مسئول جبران خسارات وارده خواهند بود.
• مسلماَ علاوه بر مسئولیت مدنی اگر تخلف در انجام وظایف قانونی تعمدی و توام با معاونت یا شرکت در امور جزایی ارتکابی از طرف مدیر یا مدیران باشد مسئولیت کیفری نیز متوجه بازرس یا بازرسان خواهد بود.
• بازرس یا بازرسان مثل مدیران نمی توانند در معاملاتی که با شرکت یا به حساب شرکت انجام می گیرد بطور مستقیم یا غیر مستقیم ذینفع باشند.

طبیعی است که مسئول خسارات وارده از این جهت نیز خواهند بود.

برای مشاوره رایگان موسسه حقوقی ارزان ثبت می توانید با شماره های مندرج در همین صفحه تماس بیگرید و توسط مجرب ترین کارشناسان و وکلای ثبتی راهنمایی شوید و در راه انتخاب بازرس شرکت و مسئولیت وی در شرکت ها کسب اطلاع کنید.